Godło Orła Białego

Kontakty zagraniczne

Ze Swarzędza do Sztokholmu
Opracowały: Małgorzata Purol i Alicja Jurkiewicz-Świątek

W dniach od 24.03. do 30.03.2003r. na zaproszenie Kerstin Alfredsson szefowej przedszkoli Ferskolan Juvelen, Udden i Nackrosen delegacja w składzie: Alicja Jurkiewicz - Świątek, dyrektor Przedszkola w Kobylnicy, Małgorzata Purol, dyrektor Przedszkola Nr 4 w Swarzędzu, Jolanta Łakomska, dyrektor Przedszkola w Pobiedziskach, i starszy wizytator Kuratorium Oświaty w Poznaniu, Małgorzata Kubiak - Gajowiecka, przebywała w Sztokholmie.

Celem naszego wyjazdu było:
  • Zapoznanie się ze szwedzkim prawem oświatowym, z organizacją i funkcjonowaniem sieci placówek przedszkolnych w Szwecji
  • Poznanie pracy nauczycieli w przedszkolach różnego typu, obserwowanie zajęć prowadzonych różnymi metodami między innymi metodą Emilia Reggio i Marii Montessori
  • Zapoznanie się z dokumentacją prowadzoną przez nauczycieli - szczególnie dotyczącą obserwacji dzieci i współpracy z rodzicami
  • Rozmowa na temat kwalifikacji, awansu zawodowego nauczycieli, zasad zatrudniania i wynagradzania, czasu pracy, przywilejów i obowiązków
  • Wymiana doświadczeń, przekazanie informacji o funkcjonowaniu przedszkoli w gminie Swarzędz i gminie Pobiedziska
  • Nawiązanie kontaktów z dyrektorami odwiedzanych placówek
  • Podzielenie się wrażeniami i spostrzeżeniami z wyjazdu z dyrektorami i nauczycielami wychowania przedszkolnego

W Szwecji wychowaniem przedszkolnym objęte są dzieci od 1 roku 2 miesięcy do 5 lat. Dzieci 6 letnie uczęszczają do klasy przedszkolnej mieszczącej się przy szkole. Zajęcia w grupie sześciolatków nie są obowiązkowe. Przedszkola czynne są 10 godzin dziennie najczęściej od 7.00, 7.30 do 17.30, 18.00 w zależności od potrzeb rodziców. Nauczyciele pracują 40 godzin tygodniowo w tym 4 godziny przeznaczają na planowanie. W grupie obejmującej 17 - 20 dzieci pracuje 3 nauczycieli. Najczęściej na jednego nauczyciela przypada sześcioro dzieci. Nauczyciel pracuje do 65 roku życia.

Raz w roku nauczyciel spotyka się z dyrektorem i negocjuje swoje wynagrodzenie. Musi wykazać się tym, co zrobił, aby podnieść swoje kwalifikacje, jak przebiegała jego rozmowa z rodzicami powierzonych mu pod opiekę dzieci. Jaki opracował plan pracy dla dzieci i czy otrzymał akceptację ich rodziców. W jaki sposób przekonał rodziców, że opracowany plan jest korzystny dla wszechstronnego rozwoju ich dziecka. W jaki sposób zdobywa zaufanie rodziców.

Dwa razy w roku nauczyciel po konsultacji z innymi nauczycielami pracującymi w grupie przeprowadza rozmowę z rodzicami powierzonego mu pod opiekę dziecka. Do tej rozmowy nauczyciel przygotowuje się bardzo starannie. Obserwuje dziecko, przeprowadza z nim rozmowę, konstruuje indywidualny plan rozwoju i dopiero wtedy rozmawia z rodzicami. Na rozmowę zaprasza oboje rodziców. Celem rozmowy jest wypracowanie wspólnego sposobu osiągnięcia zamierzonego celu: w przedszkolu i w domu. Nauczyciel musi pamiętać, że najważniejsze jest dobro dziecka, a rodzic jest jego klientem i musi zdobyć jego zaufanie, akceptację.

Przedszkola w Szwecji najczęściej są parterowe otoczone ogrodami do zabaw na świeżym powietrzu. Dzieci w przedszkolach wiele godzin spędzają na zabawach w ogrodzie, bez względu na pogodę. Czy istnieje wspanialsza zabawa niż badanie głębokości kałuży za pomocą kalosza lub przelewanie błota z wiaderka do wiaderka?

Przedszkola składają się najczęściej z wielu małych sal, które są zarazem kącikami zabaw lub salami do różnorodnej działalności: na przykład sala do zajęć plastycznych: służy tylko do malowania, rysowania, w sali lalek można się bawić tylko lalkami przeznaczonymi dla nich mebelkami i wózeczkami. Nie wolno przenosić zabawek z sali do sali.

 

W Sztokholmie do przedszkoli uczęszczają dzieci emigrantów. Każde dziecko ma zapewnioną możliwość nauki języka ojczystego w wymiarze 1,5 godziny tygodniowo. Nauczyciel języka pracuje 33 godziny tygodniowo plus 6 godzin na planowanie i 1 godzinę na dojazd. Do najmłodszych dzieci przychodzi nauczyciel do przedszkola. W szkołach zbiera się pięcioro dzieci i do tej grupy przychodzi nauczyciel.


25.03.2003 r.

Odwiedziliśmy przedszkole Thor, do którego uczęszczają dzieci różnych narodowości często nie znające języka szwedzkiego. Na dziewięcioro dzieci w grupie sześcioro nie znało języka szwedzkiego pochodziło z różnych krajów. Obserwowaliśmy zajęcia prowadzone metodą ""woreczków językowych".

 

Pani przyniosła woreczek uszyty z materiału i wyciągała z niego następujące przedmioty: łóżeczko, poduszeczkę, materacyk i kołderkę. Wszystkie te przedmioty nazywała i układała na brzegu stołu. Następnie wyjęła z worka lalkę, którą nazwała Liza i zaczęła opowiadać dzieciom bajkę. Zmieniała intonację głosu, gestami, mimiką twarzy wzbogacała swoją opowieść.

Mała Liza jest śpiąca i mama położyła ją spać do łóżeczka. Powiedziała Lizie dobranoc, zgasiła światło i zamknęła drzwi. Nagle słyszy: "mamo, mamo nie mogę zasnąć, przynieś mi moją lalkę". Pani wyciąga z worka lalkę i mówi: To jest lalka. Mama kładzie lalkę koło Lizy. Mówi Lizie "dobranoc", gasi światło i zamyka drzwi. I znowu słyszy wołanie: "mamo, mamo nie mogę zasnąć. Daj mi proszę mojego pieska". Pani wyciąga z worka pieska. Pokazuje dzieciom, mówiąc: To jest piesek. Zobaczcie, jakie on ma niebieskie oczy. Położę pieska koło łóżeczka Lizy. Pani snuje dalej bajkę. Mama mówi Lizie "dobranoc", gasi światło, zamyka drzwi i znowu słyszy. Pani wyciąga z worka co chwilę inną zabawkę, o którą prosi Liza i kładzie koło Lizy w łóżeczku. Gdy łóżko jest już pełne zabawek Liza znów woła swoją mamę. "mamo, mamo nie mogę zasnąć. Jest mi ciasno. Zabierz mi zabawki". Pani zwraca się do dzieci: Pomóżmy Lizie zasnąć. Chodź - zwraca się do jednego z dzieci. Co, zabierzesz Lizie, aby mogła zasnąć? Dziecko zabiera piłkę. Co zabrałeś?. Schowaj piłkę do woreczka, itd.

Dzieci po kolei podchodzą do Pani zabierają zabawki, które przeszkadzają Lizie zasnąć. Nazywają je i chowają do woreczka. „Worki językowe" są bardzo atrakcyjne dla dzieci, ponieważ nigdy nie służą dzieciom do zabawy, a używane są tylko przez nauczycieli do zajęć. Nauczyciel nigdy nie poprawia dziecka, gdy źle ono wymawia, nie neguje jego wypowiedzi. Przez częste prawidłowe nazywanie przedmiotów naprowadza dzieci na właściwą drogę. Wielokrotne, prawidłowe wymawianie wyrazów przez nauczyciela prędzej czy później wywoła poprawną wymowę u dziecka.


11.15 - 12.00
Odwiedziliśmy Centrum Językowe SPRAKOTEKA
Solna to miasto leżące wewnątrz Sztokholmu - 58 tys. mieszkańców. Znajduje się w nim 11 państwowych szkół podstawowych, 1 gimnazjum, 25 przedszkoli państwowych i 8 przedszkoli prywatnych. W Centrum Językowym zatrudnionych jest trzech pedagogów pracujących nad rozwijaniem języka szwedzkiego, oraz pracujących z dziećmi, które języka szwedzkiego nie znają.

Pedagodzy Ci chodzą po placówkach i pracują z dziećmi na terenie przedszkola. W placówce nauczyciel rozpoznaje, które dzieci kwalifikują się do pomocy pedagoga i zgłaszają w Centrum. Ciągła współpraca placówek z Centrum zapobiega trudnościom, na jakie napotykają dzieci. Centrum zatrudnia również logopedę, który pracuje z dziećmi z zaburzeniami mowy. Do zakresu obowiązków pedagogów zatrudnionych w Centrum należy również:

    * Wspieranie nauczycieli pracujących z dziećmi mającymi trudności językowe w ich pracy poprzez wspólne przedyskutowanie odpowiedniej metody pracy dla danego dziecka
    * Kształcenie nauczycieli do pracy z dziećmi trudnościami językowymi. W Centrum można wypożyczyć pomoce dydaktyczne , między innymi wcześniej poznane przez nas "woreczki językowe".

 


13.00 - 13.30
Spotkaliśmy się z szefową szkolnictwa specjalnego o. Cecile Stromberg. Zapoznaliśmy się ze strukturą oświaty w Szwecji. Notatka z naszego spotkania została umieszczona na stronie internetowej : www.solna.se.


14.00 - 18.00
Zwiedziliśmy najstarsze z przedszkoli w Solnej, Rosundagarden. Przedszkole to powstało w 1954 r. Naszą wizytę rozpoczęłyśmy od udziału w zajęciach w grupie dzieci najmłodszych (1 - 3 lat).

 

Nauczycielka opowiadała dzieciom bajkę o trzech koziołkach i Trolu. Pracowała na konkretnym materiale: figurki koziołków, Trola, mostek itp. Zmieniała intonację głosu, ruchem, gestem naśladowała poszczególne postacie z bajki. Dzieci były bardzo zainteresowane, aktywne. Na zakończenie bawiły się wspólnie z nauczycielkami, w zabawie ruchem ilustrowały treść piosenki.


26.03.2003
Wizyta w przedszkolu "Juvelen Forskolan" - Drogie Kamienie. Czekała na nas niespodzianka. Powitała nas grupka dzieci śpiewając piosenkę "Panie Janie" po polsku. Do przedszkola tego uczęszcza 81 dzieci. Przedszkole dzieli się na 5 grup: szmaragd, rubin, koral, szafir i grupa "słońce" - ta, która idzie do szkoły.

W pierwszym tygodniu pobytu dzieci w przedszkolu wraz z dzieckiem przebywająjego rodzice. Szyją w tym czasie pacynkę podobną do swojego dziecka. Laleczka ta zostaje z dzieckiem w przedszkolu. Rano każdego dnia Pani rozdaje dzieciom pacynki. Siadają w kole, rozmawiają i umieszczają laleczki na makacie drzewa - liście obecności.

W kieszonkach na drzewie - dzieci, które są w przedszkolu danego dnia. W domu - te, które pozostały danego dnia w domu. W kieszonkach łóżeczkach - te, które są chore. W balonikach - te, które wyjechały na wakacje.

 

W przedszkolach w Szwecji bardzo dużą wagę przywiązuje się do obserwacji dziecka. Wnioski z obserwacji pomagają stworzyć plan indywidualnego rozwoju dla każdego dziecka. Pierwsze tygodnie pobytu dziecka w przedszkolu nauczyciel opisuje bardzo dokładnie. Później zeszyt obserwacji uzupełnia 2 razy w tygodniu. Obserwacje często udokumentowane są zdjęciami.

 

Trzy lata temu przedszkole zaczęło pracować metodą Emilia Reggio. Metoda wywodzi się z Włoch. Jej twórcą jest Luiz Managuczi. Głównym założeniem metody jest takie dostosowanie środowiska, w którym przebywa dziecko (meble, oświetlenie), aby mogło ono samo odkrywać świat na drodze doświadczeń. Nauczyciel jest obserwatorem i pomocnikiem dziecka w odkrywaniu świata. Dzieci wiedzą, że po skończonej zabawie należy wszystko odłożyć na wyznaczone miejsce.




Starsze dzieci wspólnie z Panią układają regulamin, który starają się przestrzegać, np.:
  • Nie wolno się bić.
  • Nie wolno przeklinać.
  • Nie wolno biegać po korytarzu.
  • Trzeba zawsze po sobie sprzątać.

Dzieci nie oglądają TV. Dopuszczalne jest oglądanie, np. filmu z wspólnej wycieczki. Telewizor służy nauczycielom. Oglądają oni nakręcone na kasetę zajęcia, dyskutują i planują swoją pracę.Bardzo dużo czasu dzieci spędzają na świeżym powietrzu.


FORSKOLAND UNDDEN to maleńkie przedszkole, które odwiedziliśmy po drodze do przedszkola NACKROSEN. Do przedszkola tego uczęszcza 29 dzieci. Przedszkole znajduje się z dala od ulicznego zgiełku, w pobliżu jeziora. Główną postacią przedszkola jest Mulle - mały, wesoły chłopiec, który uczy dzieci jak obserwować przyrodę. Pokazuje im, że przyroda odgrywa bardzo ważną rolę w życiu człowieka, nie wolno jej niszczyć, nie wolno się jej bać, należy żyć z nią w zgodzie. Każdego dnia dzieci wybierają spośród siebie obserwatora, który zaznacza za pomocą symbolu pogodę, temperaturę za oknem, notuje, co dzieci robiły danego dnia. Nakleja znalezione przez dzieci okazy przyrody np.: muszlę ślimaka, bazie, korę itp.


 

Jeden raz w tygodniu mali przyrodnicy wyruszają na wycieczkę, aby obserwować zmiany zachodzące w przyrodzie. Mniejsze dzieci w tym czasie bawią się w ogrodzie przedszkolnym. Bez względu na pogodę codziennie wiele godzin dzieci spędzają na świeżym powietrzu. Eksperymentują z tworzywem naturalnym: piaskiem, wodą, błotem, patykami itd. Często malują farbami. Widzieliśmy domki zbudowane z kostek cukru i obraz stworzony przez dzieci. Powstał on poprzez przelewanie farby na dużym arkuszu papieru. Dzieci zastanawiały się, co on przedstawia. Doszły do wspólnego wniosku, że jest to pajęczyna. Ulepiły pająka z gliny, a później szukały wiadomości o pająkach w książkach, na ilustracjach, dzieliły się spostrzeżeniami, obserwowały pająki podczas wycieczek do lasu i nad jezioro. Dużą rolę przywiązuje się w tym przedszkolu do twórczego, samodzielnego myślenia i działania.


godzina 16.00
W przedszkolu NACKROSEN, Bernadetta - Polka mieszkająca i pracująca jako nauczycielka od 26 lat w Szwecji, zapoznała nas ze sposobem, w jaki nauczyciel przygotowuje się do rozmowy z rodzicami i powiedziała nam jak przebiega sama rozmowa.

Nauczyciel wypełnia z dzieckiem ankietę, dziecko zaznacza odpowiedni symbol, za pomocą, którego wyraża swoją opinię
  • Czy chętnie chodzisz do przedszkola?
  • Czy lubisz poranki?
  • Czy smakuje tobie jedzenie?
  • Czy lubisz się bawić z kolegami?
  • Itp.

Nauczyciel obok zaznaczonego symbolu dopisuje swój komentarz. Podstawą do rozmów z rodzicami są obserwacje wszystkich trzech nauczycieli pracujących w grupie. Np, gdy nauczyciel obserwuje aktywność dziecka podczas zabawy zapisuje godzinę obserwacji, rolę jaką podejmuje dziecko, zasób słów podczas rozmowy z rówieśnikami, motorykę dużą i małą itp. Nauczyciele obserwują dzieci w różnych sytuacjach: podczas schodzenia się, podczas posiłków, zabaw w ogrodzie, na wycieczkach. Rozmowę z rodzicami nauczyciel rozpoczyna od omówienia ankiety wypełnionej przez dziecko. Następnie dzieli się swoimi spostrzeżeniami dokumentując je notatkami z obserwacji. Wspólnie z rodzicami ustala jak będzie przebiegała praca nad dzieckiem w przedszkolu i w domu.

Oglądaliśmy sprawozdanie z rozmowy z rodzicami, których syn miał niskie poczucie wartości. Nauczyciel zauważył podczas zabaw, że chłopiec podejmuje zawsze drugorzędne role. Nigdy podczas zabawy w dom nie jest "ojcem" zawsze jest "psem". Po rozmowie nauczyciel i rodzice doszli do wspólnych ustaleń, co będą robić w przedszkolu i w domu, aby rozwiązać zaistniały problem. W przedszkolu nauczyciele będą się starali dowartościować chłopca, poprzez wyznaczanie mu pierwszoplanowych ról i zapewnić mu poczucie bezpieczeństwa. Natomiast rodzice umożliwią chłopcu spotkanie z innymi dziećmi z przedszkola w domu. Rodzice i nauczyciel wyznaczają sobie termin kolejnego spotkania, podczas którego rozmawiają, co udało im się wykonać z zaplanowanych zamierzeń i czy udało im się osiągnąć sukces. Obie strony spotykają się na wspólnej rozmowie dwa razy w roku. Nauczyciel pamięta o tym, że najważniejsze jest dobro dziecka, jego indywidualny rozwój, a rodzic jest jego klientem, którego musi pozyskać i zdobyć jego zaufanie. Na zakończenie naszego spotkania omówiliśmy metody pracy stosowane w naszych przedszkolach i pokazaliśmy przywiezione nagrania zajęć.


27.03.2003

Zwiedziliśmy prywatne przedszkole Vitra pracujące metodą Marii Montessori. Pedagogika ta daje dziecku szanse wszechstronnego rozwoju: fizycznego, duchowego, kulturowego i społecznego; wspiera jego spontaniczną i twórczą aktywność. Pomaga w rozwijaniu indywidualnych cech osobowości, w formowaniu prawidłowego charakteru, zdobywaniu wiedzy, umiejętności szkolnych i współdziałania. Cele te realizowane są poprzez pomoc dziecku w:

  • rozwijaniu samodzielności i wiary we własne siły
  • wypracowaniu szacunku do porządku i do pracy
  • wypracowaniu zamiłowania do ciszy i w tej atmosferze do pracy indywidualnej i zbiorowej
  • osiąganiu długotrwałej koncentracji nad wykonywanym zadaniem
  • wypracowaniu postaw posłuszeństwa opartego na samokontroli, a nie na zewnętrznym przymusie, uniezależnieniu od nagrody
  • formowaniu postaw wzajemnej pomocy bez rywalizacji, szacunku dla pracy innych
  • rozwijaniu indywidualnych uzdolnień i umiejętności współpracy
  • osiąganiu spontanicznej samodyscypliny wynikającej z dziecięcego posłuszeństwa.

 

Nauczyciele starają się rozwijać życiowe szanse dzieci wychodząc od poziomu, jaki dziecko reprezentuje. Przygotowują indywidualny plan rozwoju dziecka oparty na bardzo szczegółowej diagnozie obserwacji. Konstruują dokładny opis stanu, w jakim dziecko zostało powierzone ich opiece, następnie opisują konkretne cele, które chcieliby osiągnąć. Podczas rozmowy z rodzicami każda ze stron przedstawia swoją wizję, dyskutują i dochodzą do wspólnych wniosków. Całe przedszkole podzielone jest na wiele pracowni: pracownia doświadczeń, pracownia matematyczna, do działalności twórczej, plastycznej, do zajęć ruchowych itp. Dzieci same wybierają sobie, w jakiej pracowni chcą w danym momencie przebywać i co chcą robić. Pamiętają, że po zajęciach muszą same po sobie posprzątać. Pół godziny przed obiadem dzieci spotykają się ze swoją Panią, wyciszają się, rozmawiają słuchają inscenizowanej bajki. Po obiedzie, do momentu odebrania przez rodziców dzieci przebywają na ogrodzie przedszkolnym.

 


Była to pierwsza wizyta nauczycieli wychowania przedszkolnego z gminy Swarzędz i Pobiedziska w Szwecji. Poza oficjalnymi rozmowami i wizytami w szwedzkich przedszkolach znaleźliśmy czas na zwiedzenie Sztokholmu. Ostatniego dnia naszego pobytu podsumowaliśmy rozpoczętą współpracę, a przede wszystkim dyskutowaliśmy o kierunkach dalszego jej rozwoju. Już wkrótce goście ze Szwecji przyjadą z rewizytą do naszych przedszkoli.

 

Szwedzi w naszych przedszkolach

W dniach od 25 września do 1 października 2005 r. na zaproszenie p. Dyrektor Przedszkola w Kobylnicy Alicji Jurkiewicz - Świątek i p. Dyrektor Przedszkola Nr 4 w Swarzędzu Małgorzaty Purol, na terenie naszej Gminy gościła 8 - osobowa grupa dyrektorek i nauczycielek przedszkoli ze Sztokholmu. Program pobytu był bogaty i ich zdaniem interesujący. Swoja wizytę rozpoczęli od spotkania w UMiG z p. Burmistrz Anną Tomicką, Kierownikiem Referatu Edukacji i Kultury p. Ewą Jaworską, z dyrektor- kami przedszkoli i wizytatorem KO p. Małgorzata Kubiak - Gajowiecką.

 


W sympatycznej atmosferze goście uzyskali wiele informacji o naszej Gminie, o zadaniach związanych z prowadzeniem i finansowaniem placówek oświatowych

Po spotkaniu w Urzędzie goście odwiedzili Przedszkole nr 1 przy u. Zamkowej, gdzie szczególnie podziwiali piękny ogród, w którym dzieci maja wspaniałe warunki do zabaw. Podczas tygodniowego pobytu odwiedzili wszystkie przedszkola. Szczególnie miło zostali przyjęci w Przedszkolu w Kobylnicy przez wszystkie dzieci, wesoła Pippi, groźnego Wikinga oraz "Koszałka - Opałka. To przedszkole już od dwóch lat utrzymuje przyjacielskie kontakty z jednym z przedszkoli sztokholmskich wg. opracowanego planu. Tutaj miały miejsce wspólne zabawy przy muzyce, goście bawili się z dziećmi, śpiewali szwedzkie piosenki, a najmłodsi zrewanżowali się śpiewając im "Panie Janie" także po szwedzku.

 

Nasi goście zawitali również do naszego Przedszkola. Oczarowani byli polską gościnnością, ale przede wszystkim nie szczędzili pochwał naszym placówkom. Podziwiali piękne i zadbane budynki z placami zabaw i otoczeniem, panujący ład i czystość w pomieszczeniach, bogate wyposażenie sal w zabawki i pomoce edukacyjne, kolorowy wystrój sal oraz ciekawe zajęcia, w których mogli uczestniczyć. Wysoko ocenili poziom pracy nauczycieli - z tak licznymi grupami dzieci. U nas 25 dzieci i jedna nauczycielka - w Szwecji grupa liczy ok. 12 dzieci, którymi opiekuje się 2 - 3 nauczycieli. Miło było nam słuchać tak sympatycznych opinii. Wizyta szwedzkich gości zaowocowała nawiązaniem nowych kontaktów z innymi przedszkolami.

 

Goście w naszym przedszkolu

Często korespondujemy ze sobą wymieniając się ciekawymi pomysłami i doświadczeniami, to od szwedzkich przyjaciół w październiku tego roku otrzymaliśmy piękne odblaskowe kamizelki, dzięki którym czujemy się bezpiecznie poza terenem przedszkola, oraz wzbudzamy zainteresowanie mieszkańców naszego miasta.

 



To my przed wyruszeniem na spacer.


Austria - Włochy
W dniach od 26 września do 2 października 2004 r. dyrektor Przedszkola Nr 4 w Swarzędzu Małgorzata Purol, oraz dyrektor Przedszkola w Kobylnicy Alicja Jurkiewicz Świątek wzięły udział w konferencji szkoleniowej na temat: "Metody pracy i organizacja przedszkoli w Austrii i we Włoszech".

Celem wyjazdy było :
  • Zapoznanie się z systemem szkolnictwa w Austrii, organizacją i funkcjonowaniem placówek przedszkolnych w Austrii
  • Zapoznanie się z włoskim prawem oświatowym, organizacją i funkcjonowaniem placówek oświatowych we Włoszech>
  • Wymiana doświadczeń
  • Nawiązanie kontaktów z odwiedzanymi placówkami.

Program pobytu w tych dwóch państwach był bardzo bogaty i atrakcyjny jednocześnie, gdyż obejmował także zwiedzanie Wenecji i Wiednia. We Włoszech, w miejscowości Udine wizytowałyśmy miejskie przedszkole Scuola "sorelle Agazzi" oraz przedszkole katolickie Scuola dell'infazia Immacolata gdzie przedstawiono nam metody pracy pedagogicznej, zasady funkcjonowania systemu szkolnictwa włoskiego, a także informacje dotyczące organizacji i finansowania przedszkoli włoskich. We Włoszech dzieci do przedszkola uczęszczają w wieku od 3 - 6 lat. Odwiedziłyśmy przedszkole miejskie do którego uczęszczało 105 dzieci, podzielone one były na sekcje. Do każdej sekcji uczęszczało od 25 - 28 dzieci w różnym wieku.
Dziećmi opiekowały się dwie nauczycielki, które co tydzień wymieniały się przechodząc do następnej sekcji. Wszystkie nauczycielki miały średnie wykształcenie. Spośród rodziców z każdej sekcji wyznacza się przedstawiciela, który kontaktuje się z nauczycielami i przekazuje informacje dotyczące pracy placówki innym rodzicom. Cztery razy w roku każdy rodzic ma prawo przyjść do nauczyciela w sprawie swojego dziecka. W przedszkolu nie organizuje się żadnych zajęć dodatkowych. Przedszkole czynne jest od 8.00 - 16.00. Zatrudnione są w nim nie tylko osoby świeckie, ale także siostry zakonne.
Sale w których bawiły się dzieci były bardzo małe i ubogie w zabawki i pomoce dydaktyczne. Wszystkie dzieci były ubrane w białe fartuszki, które utrudniały im swobodne ruchy, ale sprawiały, że dzieci nie wyróżniały się strojem.

 

Dzieci w przedszkolu chodzą w takich właśnie fartuszkach. Nie bardzo przypadły nam do gustu ... Chyba niezbyt wygodnie jest dzieciom podczas zabaw - także na placu zabaw

 

Fragment sali, w której dzieci się bawią


Następnie odwiedziłyśmy przedszkole katolickie Zgromadzenia Sióstr Opatrzności. Najbardziej zaskoczyło nas to, że zatrudnione tam były tylko osoby świeckie. Dowiedziałyśmy się, że istnieje wiele różnic pomiędzy przedszkolami miejskimi i katolickimi.
Przede wszystkim:

  • W przedszkolach katolickich wymaga się od nauczycieli by działali zgodnie z przyjętymi regułami katolickimi
  • Nauczyciele w przedszkolach miejskich pracują 25 godzin tygodniowo w katolickich 32 godziny
  • Wynagrodzenie nauczycieli w przedszkolach miejskich jest wyższe niż w katolickich
  • Nauczyciele w przedszkolach katolickich mimo, że są niżej wynagradzani, cieszą się większą swobodą mogą rozwijać swoje pasje i zainteresowania
  • Zgodnie z nową reformą ( wprowadzoną w 2004r.) przedszkola miejskie i katolickie prowadzą taką samą dokumentację
  • W przedszkolu katolickim,( co dla nas wydało się dziwne) najmłodsze dzieci wracały w południe na odpoczynek do domu i gdy wyspały się wracały do przedszkola
  • W przedszkolu katolickim odbywały się zajęcia dodatkowe: rytmika, muzyka, język angielski. I tutaj dzieci nosiły równe fartuszki niebieskie

 

Podczas kolejnych dni pobytu w Austrii poznałyśmy piękny region Karyntię z jej stolicą Klagenfurtem. Tam odwiedziłyśmy Instytut Opieki nad Dzieckiem "Mariannum" i spotkałyśmy się z wizytatorem d/s przedszkoli, który przekazał nam informacje n/t struktury szkolnictwa w Austrii oraz organizacji i finansowania przedszkoli. Następnie odwiedziłyśmy piękne, nowoczesne przedszkole miejskie.

 

Sala gimnastyczna w zwiedzanym przedszkolu. U nas to jeszcze sprawa (chyba) odległej przyszłości

 

Fragment placu zabaw w niewielkim, pięknie położonym w górach przedszkolu. Tutaj bez względu na pogodę większość zajęć odbywa się na powietrzu. Nawet gdy jest mżawka. Wówczas dzieci zakładają np.: kalosze i peleryny


Następnego dnia złożyłyśmy wizytę w Przedszkolu Słoweńskiego Związku Szkolnego (przedszkole dwujęzyczne - jeden dzień język słoweński, drugi dzień język niemiecki). Tam spotkałyśmy się z p. Dyrektor i nauczycielkami, które oprowadziły nas po placówce udzielając wielu informacji o zasadach funkcjonowania przedszkola, naborze dzieci, kosztach utrzymania itp.
Następnie odbyło się spotkanie z posłem Krajowego Parlamentu, który w ciekawy i przystępny sposób przekazał nam informacje n/t polityki państwa w zakresie oświaty i edukacji. Bardzo interesujący był pobyt w Szkole Zawodowej kształcącej pedagogów przedszkolnych. Kryteria przyjęć do tej szkoły wymagają wielu talentów od przyszłych nauczycieli. m. innymi uzdolnień plastycznych i muzycznych, kreatywności, dobrej sprawności fizycznej, umiejętności dobrej komunikacji międzyludzkiej itp. Wszystko to ocenia specjalna komisja podczas egzaminów wstępnych, które trwają cały dzień. Kandydatów jest zazwyczaj 3 - 4 krotnie więcej niż miejsc w szkole. W Austrii ciągle poszukuje się nowych, ciekawych metod pracy, pozwalających na jak najbardziej efektywne prowadzenie zajęć z małymi dziećmi - w tym zajęć stymulujących indywidualny rozwój każdego dziecka. Przy szkole znajduje przedszkole ćwiczeń, gdzie adeptki do zawodu nauczycielskiego uczą się przyszłego zawodu pod czujnym okiem swoich wykładowców, prowadząc pierwsze, samodzielnie zajęcia.

 

Podczas pobytu w Klagenfurcie udało nam się złożyć wizytę w niewielkim przedszkolu waldorfskim, prowadzonym metodą Rudolfa Steinera. (Przedszkole prywatne, z dotacją państwa). Tu dzieci poznają świat za pomocą wszystkich zmysłów, w zgodzie z natura aczkolwiek nieco w oderwaniu od otaczającej ich rzeczywistości. W zajęciach korzystają z pomocy wykonanych tylko z naturalnych surowców np. drewno, wełna, kamienie, muszle, zioła itp. Wspólnie z nauczycielką przygotowują posiłki, uczestniczą w pieczeniu chleba (raz w tygodniu pieką na cały tydzień), W małym ogródku uprawiają zioła i warzywa potrzebne im później do przyrządzania posiłków. Susza owoce i grzyby, nie oglądają telewizji, rozwijają się własnym rytmem w zgodzie z cyklem zmian w przyrodzie. Duży nacisk kładzie się na duchowe przeżywanie świąt, obrzędów i zwyczajów oraz na wytwarzanie odpowiedniego nastroju. Warunkiem przyjęcia dziecka do tego przedszkola jest ścisła współpraca z rodzicami w zakresie przestrzegania także w domu ustalonych zasad oddziaływania na dziecko i jego wychowanie.

 

W takich "budkach" dzieci śpią po obiedzie.

 

Kąciki z zabawkami wykonanymi z naturalnych surowców

Pobyt w przedszkola włoskich i austriackich pozwolił nam na ocenę funkcjonującego systemu oświaty w obu tych państwach. W Austrii jest on na bardzo wysokim poziomie. Placówki nowoczesne, bogato wyposażone w pomoce i sprzęt i do zajęć. Nauczyciele dobrze wynagradzani, zadowoleni ze swojej pracy. Maja dużą swobodę w doborze treści programowych, do minimum sprowadza się dokumentowanie pracy, bez zbędnej biurokracji. Niektóre z podpatrzonych metod pracy lub ciekawe pomysły próbujemy zastosować w naszym przedszkolu.